To było pierwsze odkrycie pierwiastka przeprowadzone nie tylko na podstawie właściwości chemicznych, ale właśnie dzięki analizie jego promieniotwórczości – otwierając nową erę badań w fizyce jądrowej, medycynie i energetyce.
Polon symbolizuje odwagę, determinację i narodową dumę – Maria świadomie nawiązała do swojej ojczyzny, choć żyła i pracowała za granicą.
Dodatkowo, warto przypomnieć mniej znany fakt: we wczesnych latach 1890–1891 Maria prowadziła swoje pierwsze doświadczenia z fizyki i chemii w laboratoriach Muzeum Przemysłu i Rolnictwa, mieszczącego się dziś w gmachu Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi przy ul. Krakowskie Przedmieście 66 w Warszawie.
Tam, w oficynie obok głównego budynku, Maria pracowała wieczorami i niedzielami, ucząc się chemicznej analizy i samodzielnie wykonując fascynujące eksperymenty, które już wtedy zapowiadały jej wielką przyszłość naukową . Warto przypomnieć, że w grudniu 1913 r. wróciła do tego miejsca, by wygłosić odczyt dla mieszkańców Warszawy w Sali Odczytowej Instytutu – dawnego Muzeum.
W elewacji frontowej wmurowana została tablica upamiętniająca działalność wielkiej Polki, a w jej dawnym laboratorium odbywają się dziś konferencji i odczyty okolicznościowe. Jedną ze ścian tej sali zdobi mural, będący fragmentem zdjęcia przedstawiającego Piątego Kongresu Solvaya [link]. Oryginalna fotografia przedstawia 29 naukowców, z których 17 było, lub w niedalekiej przyszłości zostało, laureatami Nagrody Nobla. Jedyną kobietą w tym gronie była Maria Skłodowska-Curie, która jako jedyna zdobyła Nagrodę Nobla w dwóch dziedzinach naukowych.
Polon to nie tylko kamień milowy w historii nauki – to także historia lokalna, która łączy Polskę i Warszawę z początkiem wielkiej kariery noblistki. Laboratoria oraz sale gmachu NIKiDW to miejsce, gdzie zaczynała się jej droga od ambitnej studentki do gwiazdy światowej nauki.
Dlatego świętując rocznicę odkrycia polonu, pamiętajmy także o tych murach na Krakowskim Przedmieściu – miejscu, które pomogło ukształtować ducha naukowej pasji Marii Skłodowskiej‑Curie.
